مهم ترازتوسعه بانکهای خون بندناف،ایجادمراکزپیونداست

سه بانك خون بندناف ویك مركزپیوند!

رییس مرکزسلول درمانی رویان:

مهم ترازتوسعه بانکهای خون بندناف،ایجادمراکزپیونداست
ظرفیت فعلی پیونددركشوریك هشتم استاندارد است

 

 

رییس مرکز سلول درمانی پژوهشگاه رویان جهاد دانشگاهی با استقبال از راه‌اندازی سومین بانك عمومی خون بند ناف كشور از سوی سازمان انتقال خون ایران اظهار داشت: در حال حاضر مهم تر از راه‌اندازی بانک های جدید، ایجاد مراکزی برای پیوند است زیرا اکنون تنها مرکزی که پیوند مغزاستخوان را به صورت فعال در کشور انجام می‌دهد مرکز پیوند مغزاستخوان بیمارستان شریعتی است.

 

دکتر ناصر اقدمی در گفت‌وگو با خبرنگار «فن‌آوری» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) درخصوص فعالیت های مرکز خاطر نشان کرد: اقدامات مقدماتی راه‌اندازی بانک عمومی خون بندناف رویان تقریبا از چهار سال پیش آغاز شد كه با توجه به ضرورت تامین محلی مناسب و هزینه‌های مورد نیاز برای خرید تجهیزات، روند راه‌اندازی مركز تقریبا به مدت دو سال به طول انجامید و پس از ارائه آموزش های لازم به پرسنل این مركز از اواخر فروردین ماه سال گذشته به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز كرد.

رییس مرکز سلول درمانی پژوهشگاه رویان تصریح کرد: در ابتدا تعدادی از پرسنل آموزش دیده را به بیمارستان‌هایی که در آنها زایمان انجام می شد اعزام کردیم و از اواخر اردیبهشت ماه همان سال کار نمونه گیری آغاز شد.

اقدمی اظهار کرد: تا اوایل اسفند ماه سال گذشته یعنی در مدت 9 ماه از آغاز نمونه گیری ها حدود 750 نمونه در بانک خون بندناف ذخیره شد. با ادامه کار از ابتدای اردیبهشت ماه سال جاری حدود 400 نمونه به مجموعه بانك افزوده شده که اگر به همین منوال ادامه یابد تا پایان سال به 2500 نمونه می‌رسیم.

وی با بیان اینکه در کنار ذخیره نمونه ها امکانات جانبی برای استفاده از این سلول ها فراهم شده است، اضافه کرد: در حال حاضر در این مرکز آزمایشگاه مولکولی برای تشخیص بافت و آلودگی و عفونت ها وجود دارد و تقریبا اغلب بررسی‌هایی که بر روی این نمونه ها انجام می شود به صورت مولکولی است.

وی با اشاره به همکاری موسساتی نظیر موسسه حمایت از كودكان سرطانی (محک) با بانك خون بند ناف رویان ابراز امیدواری كرد كه با همکاری این قبیل مراکز و سرمایه گذاری و حمایت از آن ها بتوان زمینه استفاده هر چه بیشتر از خون بندناف در درمان بیماران نیازمند را فراهم کرد.

رییس مرکز سلول درمانی پژوهشگاه رویان خاطرنشان کرد: در حال حاضر در سه جنبه ذخیره سازی، فراهم کردن امکانات جانبی و مصرف فعالیت های خود را ادامه می دهیم و اخیرا نیز مدارک لازم برای ثبت جهانی را فراهم کرده ایم و امیدواریم با تجربه و امکاناتی که در اختیار داریم به زودی بتوانیم این مرکز را در مراکز جهانی به ثبت برسانیم.

اقدمی اظهار داشت: خون بندناف برای استفاده دارای مزیت هایی است از جمله این كه خیلی سریع در دسترس قرار می گیرد، سیستم ایمنی طرف مقابل را خیلی تحریک نمی کند و در نتیجه عوارض درمانی آن بسیار کمتر است اما از سویی مشکل بزرگی که دارد این است که تعداد سلولی که خون بندناف دارد، کم است؛ بنابراین اگر تعداد سلول ها از 400 یا 500 میلیون کمتر باشد عملا باید از دو یا سه کیسه برای یک فرد استفاده کرد لذا ما در ورودی اولیه کاری که انجام دادیم این است که اگر تعداد سلول ها کمتر از 700 میلیون باشد وارد پروسه نمی شود در نتیجه خون هایی که ذ خیره و برای آن سرمایه گذاری می شود باید حداقل 700 میلیون سلول را داشته باشد .

رییس مرکز سلول درمانی پژوهشگاه رویان اظهار داشت: در کنار تمام این فعالیت ها سازمان هایی وجود دارند که استانداردهایی را تعریف کرده اند که اطلاعات چگونه باید وارد شود، چه استانداردهایی را باید داشته باشد، و چه اسنادی باید جمع آوری شود و مقدمات تمام آزمایش هایی که لازم است بر روی نمونه‌ها انجام دهیم فراهم آمده است تا بتوانیم استانداردهای نسبتا خوبی را در سطح جهانی داشته باشیم که اخیرا نیز در مراحل اولیه سعی داریم ایزو را برای آن دریافت کنیم.

وی درباره شناسنامه دار بودن نمونه ها اظهار کرد: شناسنامه دار کردن یا بودن نمونه ها همان تعیین HLA می‌باشد كه میزان تطابق سلول‌های بنیادی خون بند ناف با بافت‌های گیرنده پیوند را تعیین می‌كند. شناسنامه‌دار كردن به دو صورت انجام می شود به این صورت که تفکیک پذیری اطلاعاتی که از فردی گرفته می شود در سطح بالا یا پایین باشد. زمانی که می خواهید پیوند بزنید چون هزینه زیاد است گفته می شود که با همان تفکیک پذیری پایین آغاز و در بانک ها ذخیره کنید و وقتی که می خواهید استفاده کنید تفکیک پذیری و تحلیل را افزایش دهید. اما در این مرکز امکاناتی فراهم آمده که از همان ابتدا تحلیل و تفکیک پذیری را به صورت بالا در بانک ها داشته باشیم تا کسانی که می خواهند استفاده کنند نسبت به شناسنامه نمونه کاملا مطمئن باشند، همچنین در کنار این کار تمام تست های میکروبی و ویروسی به آن اضافه می شود تا یک شناسنامه کامل باشد.

رییس مرکز سلول درمانی پژوهشگاه رویان در ادامه در پاسخ به سوالی درباره گسترش بانك‌های عمومی خون بند ناف در كشور اظهار داشت: تنها در کشور امریکا بیش از 30 مرکز خون بندناف فعالیت دارد و برای پوشش كامل کشور 70 میلیون نفری ایران نیز نیاز به بانک 70 تا 150 هزار نمونه ای داریم که با توجه به مشكلات و كمبودهای موجود این امكان برای مرکزی مانند بیمارستان شریعتی و پژوهشگاه رویان که تاكنون این كار را انجام می‌دادند وجود نداشته و بعد از ایجاد بانک خون بندناف از سوی سازمان انتقال خون هم ممكن است شاهد باشیم که خیلی از مراکز درصدد ایجاد چنین بانک‌هایی برآیند یا بانک های خصوصی دیگری ایجاد شود.

وی تصریح کرد: با توجه به این كه هر نمونه حدود 500 هزار تومان هزینه می‌شود راه‌اندازی بانكی با مثلا 150 هزار نمونه هزینه‌های بسیار سنگینی را در پی خواهد داشت حال آن كه سال گذشته در این مرکز تنها حدود 500 تا 600 میلیون تومان بدین منظور اختصاص دادیم.

اقدمی با اشاره به این كه ماموریت ایجاد بانك خون بند ناف عمومی از ابتدا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به پژوهشگاه رویان، بیمارستان شریعتی و سازمان انتقال خون ایران محول شده بود، ادامه داد: در حال حاضر مهم تر از ایجاد بانک ها، ایجاد مراکزی برای پیوند است زیرا اکنون تنها مرکزی که پیوند مغزاستخوان را به صورت فعال در کشور انجام می دهد مرکز پیوند مغز استخوان بیمارستان شریعتی است.

وی اظهار کرد: این مراکز ظرفیت بیش از 400 تا 500 بیمار در سال را ندارند و براساس استانداردی که در سازمان پیوند مغز استخوان تعریف شده کشوری مانند ایران باید حداقل چهار هزار پیوند را در سال انجام دهد یعنی عملا فقط یک هشتم آن انجام می شود و این ظرفیت محدود باعث شده که تنها 500 بیمار درمان شوند.

اقدمی در گفت‌و‌گو با ایسنا خاطرنشان كرد: با توجه به ایجاد بانک های خون بند ناف اگر برای استفاده از آن ها و ایجاد مراکز پیوند جدید اقدامی صورت نگیرد تنها ذخیره کننده این منابع خواهیم بود البته این مساله به این معنی نیست که اصلا هیچ اقدامی نشود و منتظر باشیم تا مرکزی ایجاد و سپس ذخیره و اقدام لازم انجام شود.

وی افزود: شاید این مساله یکی از بهترین مدل ها برای ما باشد، زیرا تاکنون بیش از 20 سال است که در کشور منتظریم که مراکز پیوند جدید ایجاد شده و تعداد آن ها افزایش یابد ولی هنوز این اتفاق نیفتاده است لذا امیدواریم با ایجاد این بانک ها به نوعی تشویقس صورت گیرد تا این مراکز در کشور زیاد شوند.

به گزارش ایسنا، خون بندناف که پس از تولد در بند ناف و جفت باقی مانده و دور ریخته می شود منبعی غنی از سلولهای بنیادی است.

امروزه ثابت شده است که سلولهای بنیادی قادر به درمان محدوده وسیعی از بیماریهای مزمن و حاد می باشند و تحقیقات زیادی در زمینه استفاده از سلول‌های بنیادی در درمان بیماریهایی چون پارکینسون، بیماریهای قلبی، کبدی، دیابت، دیستروفی عضلانی، آسیبهای نخاعی و سکته در حال انجام می باشد.

سلول‌های بنیادی خون بند ناف همانند سلولهای بنیادی خونساز مغز استخوان شامل سلولهای قرمز، سلولهای سفید و پلاکت‌ها بوده و قادر به ساخت انواع سلول‌های دیگر و ترمیم و نگهداری سلولها در هنگام جراحت می باشند.

مرور آمار منتشر شده نشان می دهد که هر ساله حدود 30 هزار بیمار با بیماریهایی که با پیوند سلولهای بنیادی مغز استخوان، قابل درمان هستند شناسائی می شوند و حدود 75 درصد این بیماران قادر به یافتن یک داوطلب مناسب برای اهداء خون مغز استخوان نیستند. از سوی دیگر جست‌وجوی مراکز ثبت اهدا کنندگان مغز استخوان زمان بسیاری به خود اختصاص می دهد به این ترتیب ذخیره خون بندناف زمان را کوتاه ومیزان اهدا کننده را بیشتر می سازد و به این ترتیب زمان انتظار را برای مبتلایان به لوسمی های حاد، کم خونی ها و نقایص ایمنی که در زمان کوتاهی می میرند کوتاهتر می کند.

امروزه تحقیقات گسترده ای به منظور درمان بیماری‌ها و ضایعات عصبی، ترمیم بافتهای آسیب دیده قلبی و استخوانی، ترمیم سوختگی‌ها و ضایعات پوستی و سایر بافت های آسیب دیده با استفاده از سلول‌های بنیادی مغز استخوان، خون بندناف و سایر سلولهای بنیادی یک فرد بالغ درحال انجام است.

برگرفته از وبلاگ پیوند مغز استخوان

دکتر ناصر اقدمی

به نام خدا
ما توی مطالعاتی و تحقیقاتی که درمورد سلول های بنیادی داشتیم دیدیم که در مراجع مختلف مثلا مجله ها و سایت ها خیلی دراین مورد صحبت شده اما در مورد اینکه چطور یه پژوهشگر سلولهای بنیادی بشیم چیزی نبود به همین دلیل ما با جناب آقای دکتر ناصراقدمی رئیس مرکز سلول درمانی پژوهشکده ی رویان یه مصاحبه تدارک دیدیم که میتونید اونو در این پست مشاهده بکنید.

.شما چرا زمینه ی تحقیق سلولهای بنیادیو انتخاب کردید وچطور شد که پزشک شدید و کارتون رو از ی شروع کردید؟
پزشک شدن که بخاطر علاقه ای بود که داشتم اون موقع هم که کنکور میدادیم یکی از رشته های خوب مثل پزشکی رو انتخاب کردم و شروع به خوندن کردم و در همون مراحل اولی که پزشکی رو خوندم به کارهای تحقیقاتی علاقه مند بودم برای همین توی مرکز تحقیقاتی که توی دانشگاه خودمون بود وارد شدم و کارهای تحقیقاتی رو از اونجا شروع کردم.توی این کار دیدم که شخصا از انجام کارهای تحقیقاتی بیشتر لذت میبرم به همین دلیل اومدم طرف رشته هایی که بتونم تحقیقات زیادی انجام بدم که یکی از اون رشته ها رشته ی سلول های بنیادی بود که با PHD ای که توی رشته ی ایمینولوژی گرفتم با این سلول ها بیشتر آشنا شدم و رویان رو به عنوان یه مرکزی که در این زمینه تحقیقاتی انجام داده بود انتخاب کردم.
2.اگه یه دانشجو یا یه دانش آموز دبیرستانی بخواد محقق سلولهای بنیادی بشه باید چیکار کنه؟
چون رشته ی سلولهای بنیادی یک رشته ی فوق تخصصیه اولین کاری که باید بکنه اینه که مقطع لیسانس و فوق لیسانس خودشو در یکی از رشته های مرتبط بخونه که رشته های مرتبط مثلا زیست شناسی بالینیه که اگه بخواد کارهای بالینی انجام بده باید پزشکی بخونه بعد توی مقطع دکترا یا فوق دکترا که درواقع همون تخصص هست میتونه وارد کارهای مربوط به سلولهای بنیادی بشه.
3.یعنی تخصص داخلی یا هماتولوژی برای این کار خوبه؟
بله ولی همونطور که گفتم چون یه رشته ی تخصصیه حتما باید مقاطع قبلی رو گذرونده باشه چون ما از همون اول رشته ای به اسم رشته ی سلول های بنیادی نداریم.
4.به نظر شما پیشرفت طب ترمیمی در ایران چطوره و کی میشه به اون به عنوان یه راه درمان نگاه کنیم؟
خوب مثلا اگه شما بخواید وارد یه تکنولوژی بشید باید از همون اول که تحقیقاته اولیه اش وجود داره واردش بشید که من فکر میکنم تو سلولهای بنیادی این اتفاق در کشور ما افتاده و ما از همون مقطع اولیه وارد این علم شدیم و کمابیش داریم کارهایی که میتونیم رو انجام میدیم ولی اینکه آینده ی این علم چی بشه رو در حال حاضر نمیشه خیلی خوب در موردش صحبت کرد وبه نظر میرسه در چندتا بیماری به درد بیماران بخوره و خوب اگه چنین اتفاقی بیفته ما میتونیم بگیم که اون روز صاحب اون تکنولوژی هستیم و نیاز نداریم این تکنولوژی رو از بیرون وارد کنیم.
5.الگوی علمی داشتید؟
نه خوب پزشکی رو که همه میخونن بعدشم علاقه ی خودم بود و کسی رو به عنوان الگو انتخاب نکردم.
ممنون با اینکه مصاحبه کوتاه بود ولی خیلی مفید بود و مطالبی گفتید که تو هیچ سایت دیگه ای نبود.
به امید دموفقیت روز افزون!